ايسلند پيش از سال 795، شايد مدتها پيش از آن، به وسيلهٴ دريانوردان ايرلندي كشف شده بود؛ بار ديگر در اواسط سده نهم به وسيلهٴ وايكينگها كشف شد و در حدود 870 مستعمرهٴ آنان گرديد. درآن هنگام وايكينگها در نيمه راه عصر طلايي خويش بودند (حدود 800 ـ حدود 1050) و به صورتي درخور تحسين براي ماجراجوييهاي دريايي مجهز شده بودند. گواه آن كشتي بزرگ و گنجينهٴ باستانشناسيِ به دست آمده در مزرعهٴ اوزبرگ (در غرب آبدرهٴ اسلو) است در سال 1903. 1اين اشيا ممكن است از زمان ملكه آسا، مادر هالفدان اسفارته (شاه نروژ 827 ـ 860) باشد. بهعقيدهٴ استفانسن2 مقارن سال 930، در زماني كه جمهوري ايسلند تأسيس شده بود، در آنجا 000'50 اروپايي وجود داشت. اين كشور نخستين دمكراسي اروپايي در شمال كوههاي آلپ بود، يا اگر كسي ايسلند را بخشي از آمريكا بداند، نخستين دمكراسي قارهٴ جديد به شمار ميرفت.
در اين ميان اوثرهٴ نروژي (نهم ـ 2)، كه در خدمت آلبرت كبير بود، در حدود سال 880 م از كرانههاي نروژ بهسوي شمال بادبان كشيد، از دماغه شمال (حدود °71) گذشت، درياي قطبي (بارنتس)، درياي سفيد و دهانهٴ رود دوينا (آرخانگلسك) را كشف كرد.3 احتمال دارد گرينلند در پايان همان سده از راه ايسلند كشف شده باشد. بااينهمه، نخستين اقدام مهاجرنشيني در آنجا مدتها بعد به وسيلهٴ اريك نروژي، ملقب به سرخ (دهم ـ 2) صورت گرفت. او در سال 982 هنگامي كه براي سه سال از ايسلند تبعيد شده بود، گرينلند را كشف كرد و در سال 986 با بيست و پنج كشتي بار ديگر بدانجا روانه شد؛ چهارده كشتي با نزديك به 400 تن سرنشين به مقصد رسيد. تا حدود سال 990 جمهوري گرينلند استقرار يافته بود و نخستين دمكراسي آمريكا پديد آمده بود.4 ده سال بعد مجلس شوراي آن رأي داد كه گرينلند بايد مسيحي باشد.
1 .در ج 1 مقدمه، ص 565 بهاين اكتشاف اشاره شده. گزارش آن توسط ,H. j. Falk, A. W. Brogger، و Haakon Schetelig در چهار جلد سلطاني منتشر شده است (كريستيانا، اسلو 1917 ـ 27). اين گنجينه، علاوه بر كشتي، شامل گاري، سورتمهها، اثاث خانه، اشياي چوبي، دار بافندگي و وسايل ديگر، كفش، شانه و غيره است، كه بسياري از آنها تزيينات كندهكاري زيبايي دارند. گزارشها به زبان نروژي نوشته شده، ولي خلاصهاي به انگليسي (يا آلماني) هم به برخي نسخهها اضافه گرديده است.
2. Vilhjalmur Stefansson:The three voyages of Martin Frobisher, 1576-78 (2vols., London 1938; Isis 30, 284-89); Unsolved mysteries of the Arctic (ch.1, New York 1939; Isis 32, 212-14); Ultima Thule (New York 1940; Isis 34, 80); Iceland (New (York 1939); Greenland (New York 1942; Isis 34, 379-80)
3.درمورد اكتشافات و پويشهاي ديگر ناحيهٴ درياي سفيد و مسير پايين دوينا (بيارملاند) در حدود 920، حدود 965، حدود 1026، حدود 1090 و بهويژه در سالهاي 1217 ـ 1222 نك مقدمه، ج 2، ص 1490.
4. اگر ايسلند را بخشي از آمريكا بشماريم، دومين.